U vindt hier een aantal artikelen waar ik mijn behandelingen op baseer. Deze artikelen wisselen omdat de inzichten niet stil staan.

 

Schouderpijn vaak veroorzaakt door myofasciale triggerpoints

In april 2011 is fysiotherapeut en manueel therapeut Carel Bron aan de Radboud Universiteit Nijmegen gepromoveerd op een onderzoek naar myofasciale triggerpoints bij schouderpijn. In zijn promotieonderzoek ontdekte Bron dat myofasciale triggerpoints in schouderspieren een belangrijke verklaring bieden voor het ontstaan en voortbestaan van schouderpijn.

Schouderpijn is, na lage-rugpijn en nekpijn, de meest voorkomende klacht van het musculoskeletale (spier/skelet) systeem. Schattingen van de prevalentie van schouderpijn variëren tussen de 20-50% van de bevolking per jaar. Vaak werd er bij schouderklachten gedacht aan bijvoorbeeld inklemming van de slijmbeurs en scheuren in pezen. Naar verandering in het spierweefsel werd tot voor kort weinig gekeken. Vanaf 2008 bleek de ontwikkeling van de medische beeldvorming technieken echter zo ver gevorderd dat triggerpoints zichtbaar gemaakt konden worden.

Onderzoek
Fysiotherapeut Bron bereikte met behandeling van triggerpoints positieve effecten bij schouderklachten. Dat was een reden om daar verder onderzoek naar te doen. Inmiddels is bekend dat bij overbelasting van spierweefsel biochemische veranderingen ontstaan als gevolg van lokaal verminderde doorbloeding (ischemie) en zuurstof (hypoxie). Die veranderingen leiden tot een toegenomen en aanhoudende samentrekking van delen van de spier. Daarnaast komen pijngerelateerde stoffen vrij. Uiteindelijk ontstaat een zichzelf in stand houdende situatie, met triggerpoints als gevolg.

Bron onderzocht 65 patiënten met chronische, enkelzijdige, niet-traumatische schouderpijn. De controlegroep kreeg een afwachtend beleid. De interventiegroep werd gedurende drie maanden één keer per week behandeld met drukpuntmassage en rekken van de spier. Daarnaast deden zij thuis spierrekking- en ontspanningsoefeningen en kregen zij houdingsadviezen en ergonomische adviezen.

Na twaalf weken bleek het gemiddelde aantal spieren met triggerpoints te zijn afgenomen in de interventiegroep, terwijl in de controlegroep sprake was van een toename. In de interventiegroep gaf 55% een verbetering aan, tegenover 14% in de controlegroep. Voor het volledige artikel, klik hier

Bron: FysioPraxis – vakblad voor de Fysiotherapeut, jaargang 20, nummer 12, december 2011


Nek- en Hoofdpijn

Patiënten met spanningshoofdpijn (chronische dagelijkse hoofdpijn) hebben vaak het gevoel dat er een band om het hoofd wordt vastgedraaid. De pijn begint boven de ogen of vanuit de nek en breidt zich uit door het hele hoofd. De pijn is drukkend of stekend van aard ("alsof ze er met messen insteken"). Zij staan ermee op en gaan ermee naar bed. Soms doet het zelfs pijn om het haar aan te raken.

Uit recente onderzoeken blijkt dat 38 % van de bevolking èèn of andere vorm van hoofdpijn heeft. 8,4 % van de bevolking heeft migraine.

 

Van alle hoofdpijnklachten valt ongeveer 90 % onder de noemer spanningshoofdpijn en migraine. Juist bij deze twee hoofdpijnvormen is de relatie met triggerpoints het grootst.

Triggerpoints veroorzaken een verbazingwekkend scala van symptomen in hoofd en nek. Hieronder een opsomming van symptomen in hoofd en nek die naast hoofdpijn en migraine door triggerpoints kunnen worden veroorzaakt.nekenhoofdpijn1

  • Pijn en gevoeligheid van het gebit.
  • Verstopte en pijnlijke oren.
  • Een stijve nek.
  • Keelpijn en chronisch hoesten.
  • Duizeligheid en evenwichtsstoornissen.
  • Rode, pijnlijke en/of tranende ogen, wazig zien.
  • Kaakproblemen als knappende kaken, verminderd bewegen van de kaken.
  • Hangende oogleden.
  • Gevoelloze lippen en tongpijn.

triggerpointHoofdpijn is een klassiek voorbeeld van uitstralende pijn. Het aanraken van triggerpoints wekt herkenbare hoofdpijn op. Daarnaast geeft het tot rust brengen van triggerpoints vermindering van hoofdpijn. De spieren die uitstralende pijn in het hoofd geven zijn de spieren in nek, kaak, bovenrug en van het hoofd zelf. De afbeeldingen op deze pagina geven enkele voorbeelden van veel voorkomende triggerpoints met hun uitstralingsgebied.

Het beeld van spanningshoofdpijn en migraine kan gemakkelijk ontstaan door een overlap van verschillende uitstralingsgebieden vanuit enkele triggerpoints. Ook voor migrainepatiënten kan de triggerpointtherapie goede resultaten geven. Oleson onderkent in zijn gezaghebbende boek The Headaches de relatie tussen triggerpoints en migraine. De praktijk voor nek-, schouder- en armklachten in Groningen behandelt al sinds 1984 mensen met migraine. En met goed resultaat. De praktijk gebruikt vooral de triggerpointtherapie. Ze hebben in al die jaren nog geen patiënt met migraine of spanningshoofdpijn gezien waarbij de pijn niet te verklaren was d.m.v. triggerpoints.

Onderzoek

Bij het onderzoek is het belangrijk te kijken om welke hoofdpijnvorm het gaat. Als er alarmsymptomen aanwezig zijn word terugverwezen naar de huisarts. De huisarts kan dan aanvullend onderzoek doen. Bij het onderzoek worden ook de wervelkolom en de schouders meegenomen. Problemen in die gebieden heeft vaak invloed op de klachten in het nek- en hoofdgebied.

 

 

Sternaal Deficiëntie syndroom (Brügger)

Gewrichtsstabiliteit
Beschadiging van bot, banden en andere weke delen wordt voorkomen doordat het lichaam rek-, trek-, compressie- en torsiekrachten kan weerstaan en gewichtsstabiliteit kan handhaven. Om blessures dus te voorkomen moeten gewrichtsdelen t.o.v. elkaar gecentreerd blijven. Bijvoorbeeld de kop van de schouder moet centraal in kom draaien. Om gewrichtstabiliteit te bevorderen of te verbeteren is training van het spiersysteem noodzakelijk. Training van de spieren die de gewrichtstabiliteit handhaven bij het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten. In deze functie werken spieren samen in ketens om functionele activiteiten uit te voeren.

Spierdysbalans.
Het spiersysteem reageert op trauma, herhaalde overbelasting, pathalogie of pijn. Spieren kunnen dan worden gestimuleerd of zij kunnen worden geremd. Individuele spieren werken met andere spieren samen in spiergroepen door het hele lichaam. Wanneer een spierfunctie van één spier is gewijzigd (gestimuleerd, geremd) kan de totale keten aangedaan zijn. Spierdysbalans is meestal het gevolg. Deze dysbalans uit zich volgens een bepaald patroon.

  • Spieren die gerelateerd aan de foetus houding, statische werkhouding of de astenische houding worden gestimuleerd, raken overactief of zelfs verkort. (dalende deel monnikskapspier, suboccipitale spieren, lange rugspier, liesspier en hamstrings).
  • Spieren gerelateerd aan de ontwikkeling van de rechtop houding of gewichtsstabiliteit worden geremd en worden zelfs zwak. (stijgende deeel monnikskapspier, diepe halsspieren, diepe dwarse buikspier en bilspieren).

 

Sternaal Deficiëntie syndroom
Pr. Alois Brügger (1920-2001) een Zwitsers neuroloog beschijft de dysbalans in de typische ingezakte houding via het tandradfenomeen. Hij toont hoe door verkorting van de afstand tussen borstbeen en symphyse in de gewrichten "verlopen", de centrering van gewrichtsdelen verloren gaat en de gewrichten een aanhoudende belasting in de eindstand ondergaan. De gevolgen van deze houding ziet u in de tabel.

Brügger's oplossing voor de ingezakte houding

Brügger meende dat menige aandoening van de moderne arbeider ontstaan als gevolg van een slechte houding. De ingezakte voorovergebogen houding kan, zoals onderstaande tabel laat zien, veel klachten veroorzaken. Brügger beschreef een aantal oefeningen om de door de ingezakte zithouding geremde, verzwakte spieren te versterken en gelijktijdig de door deze houding gefaciliteerde, verkorte spieren te rekken.

 

Het Brügger-concept.
Uitgangspunt is dat het menselijk organisme is gemaakt voor beweging in een uitgestrekte "rechtop" houding. Tegen de zwaartekracht moet u zich oprichten cq. uitstrekken. Het vermogen om zich uit te strekken wordt door verschillende stroringsfactoren zoals kleding, meubilair, klimatologische en sociale omstandigheden, maar ook orgaanziekten, blessures en psychische belasting beïnvloed. Het Brügger-concept is een holistische benadering gericht op herstel van gewrichtsstabiliteit, spierbalans en verbetering van de sturing en de controle van het houdings- en bewegingsapparaat.

 

Het Brügger-concept is geschikt voor vele pijntoestanden die door een verkeerde of een overbelasting zijn ontstaan. In het Brügger-concept wordt uw functieprobleem geanalyseerd en behandeld. Doel van de therapie is uw pijn en de storingsfactoren in uw geval te verminderen zodat u weer in staat bent om de "rechtop houding" te bereiken. U krijgt zelf de controle over uw lichaam terug doordat u de juiste houdings- en bewegingspatronen leert en traint. Hierdoor gaat u makkelijker en beter bewegen. U kunt meer en onderneemt meer. Met als resultaat dat u zelf een terugval voorkomt. Het voorkomen van klachten aan uw houdings- en bewegingsapparaat levert u een aanzienlijke (gezondheids)winst op.

 

 

 

 

 

Gevolgen van het sternaal deficiëntie syndroom

Gevolgen voor de stand en de mobiliteit

Tempero-
Mandibulair.

Hoog Cervicaal

Mid Cervicaal./ CTO

Schoudergordel
Schouder

Mandibulae 
posterior

-Extensie AA-complex
-Hypomobiliteit

-Hyperlordose
-Hypermobiliteit ( veelal C4/C5) 
-Elevatie beperking schouders

-Altered force couple
-Scapulae alatae
-Endorotatie schouder

Gevolgen voor de musculatuur

Tempero-
Mandibulair.

Hoog Cervicaal

Mid Cervicaal.

Schoudergordel
Schouder

-Verkorting : 
Hyoid spieren.
-Hypertonie :
m. masseter
m. temporalis

-Verkorting en Hypertonie van de suboccipitale musc.

-Zwakte van de lange nekspieren en paravertebrale musc. ( instabiliteit)

-Verkorting levator scapulae,trapezius p. desc., sternocleidomastoideus, scalenii, pectoralii en subscapularis
-Verzwakking trapezius p.transv./asc.,rhomboideii en serratus anterior

Gevolgen : klachten lokaal

Tempero-
Mandibulair.

Hoog Cervicaal

Mid Cervicaal.

Schoudergordel
Schouder

-Behoud infantiel slikpatroon

-Drukpijn occiputrand
-Neuralgie n. occipitalis major et minor
-Spierspannings hoofdpijn
-Verandering tonische nekreflex 
-Pijn in C1 en/of C2 dermatoom

-Pseudoradiculaire klachten
-Duizelig bij snelle rotatie en extensie 
-Pijn in C4 en/of C5 dermatoom

-Impingement
-Kissing coracoid (Stenvers/Overbeek)
-Insertie tendinopathie rotator cuff
-Change of motion S.C. en A.C.
-Pijn in C4 en/of C5 dermatoom

 

Referenties:
Brügger A: Lehrbuch der funktionellen Störungen des Bewegungssystems. Zollikon/Benglen, Brügger-Verlag 2000.
Liebenson CS. Advice for the clinician and patient: Mid-thoracic dysfunction (Part One): Overviw and Assessment. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 5;2: 2001.
Liebenson C. Self-help advice - Brugger relief position. J Bodywork and Movement Therapies 1999;3.
Richardson CA, Jull GA. Muscle control - pain control. What exercises would you prescribe? Man Ther 1995;1(1):2-10.

 

Geboren 14. Februar 1920 in Chur. Studium der Medizin in Freiburg i.Ü. und in Zürich. Anschliessend klinische Betätigung und Forschung in Psychiatrie, Neurologie, Pathoneuroanatomie, Neurochirurgie, Rheumatologie in Basel, Bern und Zürich, am Physical Medicine and Rehabilitation Center, New York, und in Paraplegie am National Spinal Injuries Centre in Aylesbury, England. Seit 1960 Führung einer Praxis als Facharzt für Neurologie und Psychiatrie, Gründung und Führung eines selbständigen Instituts für die interdisziplinäre Erforschung der Kybernetik des menschlichen Körpers. Gründung des Internationalen Arbeits-kreises für Erforschung der Funktionskrankheiten des Bewegungssystems (IAFK) und eines Schulungszentrums für Ärzte und Physiotherapeuten.

Am 28. Oktober 2001 stirbt Dr. med. Alois Brügger 81jährig in der Schweiz.
Er hinterlässt ein umfangreiches wissenschaftliches Werk und bewirkt mit dem Konzept der Funktionskrankheiten des Bewegungssystems in der Phyiotherapie eine bedeutende Erweiterung von Diagnostik und Therapie.

 

 

 Kees Hageman Fysio-manueel en myofasciaal therapeut                      

Herenweg 72b

1935AG Egmond Binnen

Tel: 072-5063818

www.fysiokeeshageman.nl

 

Hoofdpijn

Informatie hoofd en nekpijnspecialist Kees Hageman

 1.         Algemeen

Er zijn verschillende soorten hoofdpijn. 

Misschien herkent u een of meerdere van de volgende symptomen bij uzelf…..

  • - U voelt uw hoofdpijn vaak opkomen vanuit de nek, en/of
  • - Uw hoofdpijn voelt aan als een strakke beklemmende band om het hoofd, en/of
  • - Uw hoofdpijn gaat gepaard met gevoelig nek/schouderspieren, en/of
  • - Of uw hoofdpijn is vaak aan 1 zijde van het hoofd gelokaliseerd, en/of
  • - Uw hoofdpijn gaat gepaard met pijnlijk gevoel in een schouder / arm, en/of
  • - Uw hoofdpijn duurt telkens maar een uur / enkele uren / een dag / enkele dagen, en/of
  • - Uw hoofdpijn is continue / uw hoofdpijn komt aanvalsgewijs, en/of
  • - Drukte en of spanning heeft een duidelijke invloed op uw hoofdpijn, en/of
  • - Uw hoofdpijn is kloppend/pulserend.

 

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van hoe een hoofdpijn zich kan voordoen. Bovengenoemde symptomen zijn een kleine selectie van uitingen van verschillende soorten hoofdpijn. Behandeling van uw hoofdpijn hangt af van het type hoofdpijn.

  • - Spierspanningshoofdpijn (voortkomend uit de spieren en fascie uit nek en schouders)
  • - Cervicogene hoofdpijn(voortkomend uit dysfunctie van de thoracale-cervicothoracale en hoogcervicale wervelverbindingen)
  • - Migraine( voortkomend uit een tijdelijke dysfunctie tussen de bloedvaten en zenuwbanen in de hersenen)

 

Het beeld van spierspanningshoofdpijn en migraine kan gemakkelijk ontstaan door een overlap van verschillende uitstralingsgebieden vanuit enkele myofasciale triggerpoints.

Myofasciale pijn is een verzamelwoord voor klachten die voortkomen uit de aanwezigheid van één of meerdere myofasciale triggerpoints. Myofasciale triggerpoints zijn pijnlijke spierverhardingen of spierknopen in een skeletspier. Deze spierverhardingen kunnen stijfheid, bewegingsbeperking, krachtsverlies en vooral pijn veroorzaken.

Een triggerpoint is voelbaar als een harde streng in de spierbuik, waarin een plaatselijke verdikking zit. Deze plek is bij druk (zeer) pijnlijk. Er kan een kenmerkende pijn gevoeld worden die zich vaak op een andere locatie bevindt, dan waar er wordt gedrukt. Deze pijn heet “referred pain” oftewel uitstralende pijn. Elke spier heeft een eigen karakteristiek uitstralingsgebied. Inmiddels is dit gebied van bijna elke spier bekend.

Myofasciale triggerpoints worden niet altijd herkend als oorzaak van pijnklachten en worden dus vaak over het hoofd gezien.

 

Voor migrainepatiënten kan triggerpoint dry needling goede resultaten geven. Oleson onderkent in zijn gezaghebbende boek The Headaches de relatie tussen myofasciale triggerpoints en migraine. De praktijk voor nek-, schouder- en armklachten in Groningen behandelt al sinds 1984 mensen met migraine. En met goed resultaat. De praktijk gebruikt  de dry needling triggerpointtherapie. Ze hebben in al die jaren nog geen patiënt met migraine of spierspanningshoofdpijn gezien waarbij de pijn en hoofdpijn frequentie niet te beïnvloeden was d.m.v. behandeling van de myofasciale triggerpoints.

 

www.myofascialepijn.nl

www.praktijknsa.nl  (Groningen)

 

 

Nek- en Hoofdpijn

Uit recente onderzoeken blijkt dat 38 % van de bevolking èèn of andere vorm van hoofdpijn heeft. 8,4 % van de bevolking heeft migraine.

Van alle hoofdpijnklachten valt ongeveer 90 % onder de noemer spierspanningshoofdpijn en migraine. Juist bij deze twee hoofdpijnvormen is de relatie met myofasciale triggerpoints het grootst.

Myofasciale triggerpoints veroorzaken een verbazingwekkend scala van symptomen in hoofd en nek.

 

 

 Hieronder een opsomming van symptomen in hoofd en nek die naast hoofdpijn en migraine door myofasciale triggerpoints kunnen worden veroorzaakt.

  • Pijn en gevoeligheid van het gebit.
  • Verstopte en pijnlijke oren.
  • Een stijve nek.
  • Keelpijn en chronisch hoesten.
  • Duizeligheid en evenwichtsstoornissen.
  • Rode, pijnlijke en/of tranende ogen, wazig zien.
  • Kaakproblemen als knappende kaken, verminderd bewegen van de kaken.
  • Hangende oogleden.
  • Gevoelloze lippen en tongpijn.

 

 

Hoofdpijn is een klassiek voorbeeld van uitstralende pijn. Het aanraken van myofasciale triggerpoints wekt herkenbare hoofdpijn op. Daarnaast geeft het tot rust brengen van myofasciale triggerpoints vermindering van hoofdpijn. De spieren die uitstralende pijn in het hoofd geven zijn de spieren in nek, kaak, bovenrug en van het hoofd zelf. De afbeeldingen op deze pagina geven enkele voorbeelden van veel voorkomende myofasciale triggerpoints met hun uitstralingsgebied.

 

 

 Onderzoek

Bij het onderzoek is het belangrijk te kijken om welke hoofdpijnvorm het gaat. Als er alarmsymptomen aanwezig zijn word terugverwezen naar de huisarts. De huisarts kan dan aanvullend onderzoek doen. Bij het onderzoek worden ook de wervelkolom en de schouders meegenomen. Problemen in die gebieden heeft vaak invloed op de klachten in het nek en hoofdgebied

 

 Naast myofasciale triggerpoint behandeling is spierversterking  van de diepe nekflexoren noodzakelijk bij chronische spierspanningshoofdpijn

26 september 2013 | Promotie

Spierversterking van de diepe nekflexoren is een effectieve behandeling  voor de patiënt met chronische spierspanningshoofdpijn. Niet alleen de frequentie van hoofdpijn neemt af maar ook verbetert het dagelijks functioneren van deze patiënten en treedt minder arbeidsverzuim op. Circa 3% lijdt aan deze vorm van hoofdpijn. Dit concludeert fysio-manueel therapeut René Castien. Hij promoveert 26 september bij VU medisch centrum.

Als iemand meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn heeft belemmert dit het dagelijks functioneren en leidt het ook tot verminderde arbeidsprestaties. Daarom is een effectieve behandeling van deze hoofdpijn zeer gewenst. Echter verschillende behandelingen zoals medicatie, , stressmanagement en acupunctuur zijn voor deze vorm van hoofdpijn niet werkzaam. De laatste jaren is veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen bewegingsfunctie van spieren en gewrichten in de nek met spierspanninghoofdpijn. Hieruit blijkt dat deze spieren en gewrichten een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en het onderhouden van chronische hoofdpijnklachten.

René Castien heeft onderzoek gedaan naar een fysio-manueel therapeutische behandeling die zich specifiek richt op verbetering van de bewegingsfunctie van de nek. Hij vergeleek deze behandeling met de gebruikelijke zorg door de huisarts. Castien vond, zowel direct na de behandeling als na een half jaar, dat fysio-manueel therapie effectief is. Niet alleen de frequentie van het aantal hoofdpijndagen daalde bij deze patiënten maar ook hun dagelijks functioneren verbeterde. Het positieve effect van de fysio-manueel therapie is vooral toe te schrijven aan de toename van spierkracht van de nekspieren.

Promovendus : R.F. Castien
Titel proefschrift :  Manual therapy and chronic tension-type headache. A study into the effectiveness of manual therapy of chronic tension-type headache
promotoren : prof.dr. J. Dekker, prof.dr. D.A.W.M. van der Windt
copromotor : dr. A.H. Blankenstein

 

2.         Behandeling

Bij de eerste afspraak zal er een intake plaatsvinden. Er wordt een protocol gevolgd dat leidt tot een op maat gemaakt behandelplan.  Op basis van de gevonden klachten, die herkenbaar moeten zijn, start de behandeling. De behandeling is er op gericht de storende factoren ,die meespeelden de hoofdpijn in stand te houden en of structureel veroorzaakten aan te pakken.

 

Er wordt gekeken naar:

  • Voorkeurshouding
  • Bindweefselzones
  • Triggerpoints
  • Gewrichtsstijfheid/blokkades
  • Spierlengte
  • Spierkracht
  • Stresserende factoren

Behandelmethoden die ingezet kunnen worden zijn:

  • - Fysiotherapie
  • - Manuele therapie/zonder manipulaties
  •  -Bindweefselmassage
  •  -Myofasciale therapie
  •  -Triggerpointreductie
  • - Dry Needling
  • - Houdingsbewustzijn en herstel
  • - Vermindering van spierspanning en/of versterken van houdingsondersteunende spiergroepen

Tijdens de behandeling worden de resultaten besproken zodat de aanpak aangepast kan worden waar nodig.

 3.        Contact

Voor vragen of een afspraak maken kunt u contact opnemen met 072-5063818 .U kunt ook langskomen bij Kees Hageman Fysiotherapie Herenweg72b  1935 AG  Egmond Binnen.

 

 

 Informatie Medici

 

1.         Algemeen

De hoofdpijnbehandeling van de praktijk werkt geprotocolleerd volgens de ICHD classificatie en richt zich op:

 2.         Aanpak

Vanuit het ontwikkelde protocol is de praktijk in staat om middels een beslisboom bij Spierspanningshoofdpijn, Cervicogene hoofdpijn en Migraine de diagnose en de behandelvorm goed op elkaar af te stemmen.

 

3.        Info

Mocht u meer info willen dan kan de praktijk dat komen toelichten of bel met Kees Hageman fysio-manueel en myofasciaal therapeut